۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ - محققان در یک مطالعه مشاهدهای مقطعی جدید دریافتند که در اکثر آزمایشهای آزمایشگاهی، روزه داری (ناشتا بودن) کمتر از ۸ ساعت پیش از آزمایشهای خون روتین، بهطور کلی تأثیر ناچیزی بر نتایج دارد؛ یافتهای که نیاز به روزه داری طولانیمدت پیش از آزمایش را به چالش میکشد. با این حال، میزان گلوکز و چند پارامتر آزمایشگاهی دیگر در دورههای روزه داری کوتاهتر، بالاتر بودند. محققان خاطرنشان کردند که روزه داری بهطور سنتی برای به حداقل رساندن تغییرات پیشتحلیلی در اندازهگیریهای آزمایشگاهی توصیه میشده است. این مطالعه عمدتاً شامل بیماران مسن در یک مرکز واحد در کره جنوبی بود که تعمیمپذیری یافتههای آن را محدود میکند.
این مطالعه که در مجله JAMA Internal Medicine منتشر شده، توسط سونگوان شین از بخش پزشکی آزمایشگاهی مرکز پزشکی آسان در دانشکده پزشکی دانشگاه اولسان در سئول کره و همکارانش انجام شد. محققان بررسی کردند که آیا مدت زمان روزه داری با تفاوتهای بالینی معنادار در طیف وسیعی از آزمایشهای آزمایشگاهی روتین مرتبط است یا خیر.
این تحلیل گذشتهنگر شامل ۱۰۱,۱۴۸ بیمار بزرگسال سرپایی بود که بین فوریه ۲۰۲۱ تا دسامبر ۲۰۲۳ در یک بیمارستان دانشگاهی ۶۷۰ تختخوابی در سئول تحت آزمایش خون قرار گرفتند. محققان ۹,۷۵۵,۵۴۷ نتیجه آزمایش را در میان ۳۷۲ قلم آزمایش آزمایشگاهی بررسی کردند. مدت زمان روزه داری به سه گروه تقسیم شد: کمتر از ۸ ساعت، ۸ تا ۱۲ ساعت، و بیش از ۱۲ ساعت. تیم تحقیق از مدلهای آماری تعدیلشده بر اساس سن، جنسیت و بخش بالینی برای مقایسه نتایج آزمایش در گروههای روزه داری استفاده کرد. آنها همچنین تحلیلهای درونفردی را روی بیمارانی که چندین بار آزمایش داده بودند انجام دادند تا تفاوتهای فردی را کنترل کنند.
یافتهها به شرح زیر است:
· در مقایسه بین گروههای روزه داری، تفاوتهایی که از مشخصات عملکرد تحلیلی تعیینشده فراتر میرفت، در ۲۷ مورد از ۱۲۱ آنالیت (ماده مورد آزمایش) مشاهده شد. با این حال، تنها ۱۰ آنالیت تفاوتهای مداومی را در تحلیلهای جفتشده درونفردی نشان دادند.
· سطح گلوکز، تریگلیسیرید، گاما-گلوتامیل ترانسفراز (GGT) و لیپاز در بیمارانی که کمتر از ۸ ساعت روزه داری داشتند بالاتر بود؛ این تفاوتها به ترتیب ۱۰.۸٪، ۲۰.۱٪، ۱۴.۸٪ و ۳۶.۴٪ گزارش شد.
· هیچ آنالیتی تفاوت فراتر از آستانه عملکرد تعیینشده را بین بیماران با روزه داری ۸ تا ۱۲ ساعت و بیماران با روزه داری بیش از ۱۲ ساعت نشان نداد.
· در گروه روزه داری کمتر از ۸ ساعت، غلظت گلوکز و لاکتات با افزایش مدت زمان روزه داری کاهش یافت، در حالی که سطوح لیپید روند خطی معناداری را نشان ندادند.
محققان به محدودیتهایی از جمله طراحی گذشتهنگر و تکمرکزی این مطالعه، اتکا به مدت زمانهای روزه داری تأییدنشده و نبود دادهها درباره ترکیب وعدههای غذایی اشاره کردند. همچنین زمان روز، تغییرات دارویی و بیماریهای گذرا ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشند. این مطالعه بررسی نکرد که آیا تفاوتهای مربوط به روزه داری از آستانههای تصمیمگیری بالینی عبور میکنند یا خیر، همچنین جمعیت مسن شرکت کننده در این مطالعه تعمیمپذیری نتایج آن را به بزرگسالان جوان محدود میکند.
یافتهها از نیاز به پروتکلهای روزه داری «مختص به هر آزمایش» به جای توصیههای یکسان حمایت میکنند. روزه داری حداقل ۸ ساعته ممکن است برای اندازهگیری دقیق گلوکز و لیپیدها ضروری باشد، در حالی که برای بسیاری از آزمایشهای دیگر، روزه داری کوتاهتر میتواند کفایت کند. همچنین، روزه داری بیش از ۱۲ ساعت هیچ مزیت اندازهگیریشدهی اضافهای برای هیچیک از آنالیتها ارائه نداد. نویسندگان نتیجه گرفتند که پروتکلهای روزه داری منعطف و مختص به هر آنالیت میتواند با حفظ دقت آزمایش، بارِ مشقتِ بیمار را کاهش دهد. انجام مطالعات آیندهنگر در چندین مرکز برای تأیید این یافتهها در جمعیتهای متنوع مورد نیاز است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/laboratory-medicine/news/fasting-for-less-than-8-hours-has-minimal-impact-on-most-routine-blood-test-results-jama-180268